2-4- امكانات پزشكي و درماني
جدول 1-2-4- وضع موجود تعداد موجود امكانات را به تفكيك مناطق نشان مي دهد. ملاحظه مي شود اين امكانات در مناطق توزيع نابرابر دارند. چون تعداد امكانات مزبور به تنهايي نمي تواند سطح برخورداري مناطق را نشان دهد لذا براي قضاوت درباره نحوه توزيع آنها لازم است شاخصهايي تعريف شود. اين شاخص ها عبارتند از شاخص توزيع جمعيتي و شاخص توزيع فضايي كه روش محاسبه آنها قبلاً بيان گرديد (روش تحقيق) .
جدول 2-2-4- وضعيت توزيع امكانات فوق را بر حسب شاخص توزيع جمعيتي نشان مي دهد. اين شاخص بيانگر آن است كه در مقابل هر واحد از امكانات پزشكي و درماني چه تعداد جمعيت در منطقه يا شهر وجود دارد. بديهي است هر چقدر تعداد جمعيت مزبور كمتر باشد سطح برخورداري بيشتر خواهد بود و بالعكس. وضعيت مناطق به تفكيك انواع امكانات به شرح زير است.
1-2-2-4- شاخص توزيع جمعيتي دفتر شنوايي سنجي:
در مقابل هر دفتر شنوايي سنجي در كل شهر تعداد 168307 نفر جمعيت وجود دارد كه كمترين آن در منطقه يك (15764 نفر) و بيشترين آن در منطقه دو(341800 نفر) مي باشد.
2-2-2-4- شاخص توزيع جمعيتي مركز راديولوژي:
در مقابل هر مركز راديولوژي (و امثال آن) در كل شهر تعداد 26475 نفر جمعيت دارد كه كمترين آن در منطقه يك (5255 نفر) و بيشترين آن در منطقه پنج (151300 نفر) مي باشد.
3-2-2-4- شاخص توزيع جمعيتي مركز فيزيوتراپي:
در مقابل هر مركز فيزيوتراپي در كل شهر تعداد 41399 نفر جمعيت وجود داردكه كمترين آن در منطقه يك (9633 نفر) و بيشترين آن در منطقه شش (203100 نفر) مي باشد.
4-2-2-4- شاخص توزيع جمعيتي آزمايشگاه:
در مقابل هر آزمايشگاه در كل شهر تعداد 18850 نفر جمعيت وجود دارد كه كمترين آن در منطقه هشت (4107 نفر) و بيشترين آن در منطقه شش (203100 نفر) مي باشد.
5-2-2-4- شاخص توزيع جمعيتي بيمارستان:
در مقابل هر بيمارستان در كل شهر تعداد 60418 نفر جمعيت دارد كه كمترين آن در منطقه ثامن (15833 نفر) و بيشترين آن در منطقه شش (203100 نفر) مي باشد.
6-2-2-4- شاخص توزيع جمعيتي داروخانه:
در مقابل هر داروخانه در كل شهر 8779 نفر جمعيت وجود دارد كه كمترين آن در منطقه نه (2705 نفر) و بيشترين آن در منطقه هفت (13755 نفر) مي باشد.
7-2-2-4- شاخص توزيع جمعيتي دندانپزشك:
در مقابل هر مطب دندانپزشكي در كل شهر 10960 نفر جمعيت وجود دارد كه كمترين آن در منطقه يك (1865نفر) و بيشترين آن در منطقه پنج (151300 نفر) مي باشد.
8-2-2-4- شاخص توزيع جمعيتي مطب پزشك:
در مقابل هر مطب پزشك در كل شهر تعداد 1575 نفر جمعيت دارد كه كمترين آن در منطقه يك (342 نفر) و بيشترين آن در منطقه پنج (7205) نفر مي باشد.
همان طور كه گفته شد، شاخص توزيع جمعيتي سطح برخورداري مناطق را برحسب جمعيت از امكانات پزشكي و درماني نشان مي دهد. تعداد جمعيت كمتر در مقابل هر يك از امكانات نشان دهنده سطح برخورداري بيشتر است و بالعكس. لذا مي توان وضعيت مناطق شهر را از لحاظ سطح برخورداري از امكانات پزشكي و درماني به شرح زير خلاصه نمود:
بيشترين سطح برخورداري منطقه يك مربوط به مطب پزشكي و كمترين آن مربوط به بيمارستان است. بيشترين سطح برخورداري منطقه دو مربوط به پزشك و كمترين آن مربوط به دفتر شنوايي سنجي است. بيشترين سطح برخورداري منطقه سه مربوط به پزشك و كمترين آن مربوط به دفتر شنوايي سنجي است. بيشترين سطح برخورداري منطقه چهار مربوط به پزشك و كمترين آن مربوط به دفتر شنوايي سنجي است. بيشترين سطح برخورداري منطقه پنچ مربوط به داروخانه و كمترين آن مربوط به شنوايي سنجي، راديولوژي، فيزيوتراپي و دندانپزشك (به طور برابر) مي باشد. بيشترين سطح برخورداري منطقه شش مربوط به پزشك و كمترين آن مربوط به شنوايي سنجي، فيزيوتراپي، آزمايشگاه و بيمارستان است. بيشترين سطح برخورداري منطقه هفت مربوط به پزشك و كمترين آن مربوط به شنوايي سنجي است. بيشترين سطح برخورداري منطقه هشت مربوط به پزشك و كمترين آن مربوط به شنوايي سنجي است.بيشترين سطح برخورداري منطقه نه مربوط به پزشك و كمترين آن مربوط به شنوايي سنجي است. بيشترين سطح برخورداري منطقه ده مربوط به پزشك و كمترين آن مربوط به شنوايي سنجي است. بيشترين سطح برخورداري منطقه يازده مربوط به پزشك و كمترين آن مربوط به شنوايي سنجي است. بيشترين سطح برخورداري منطقه ثامن مربوط به پزشك و كمترين آن مربوط به شنوايي سنجي و راديولوژي و دندانپزشك (به طور برابر) است.
جدول 3-2-4- وضعيت توزيع امكانات فوق را برحسب شاخص توزيع فضايي نشان مي دهد. اين شاخص بيانگر آن است كه در چه مساحتي از هر منطقه يك واحد از امكانات درماني و پزشكي وجود دارد. بديهي است هرچقدر مقدار شاخص كوچكتر باشد سطح برخورداري بيشتر است و بالعكس. وضعيت مناطق به تفكيك انواع امكانات به شرح زير است.
1-3-2-4- دفتر شنوايي سنجي
در كل شهر مشهد در هر 2/1577 هكتار مساحت يك دفتر شنوايي سنجي وجود دارد.كمترين آن در منطقه هشت (7/83 هكتار) و بيشترين آن درمنطقه ده (3517 هكتار) مي باشد.
2-3-2-4- راديولوژي
در كل شهر در هر 1/248 هكتار يك مركز راديولوژي وجود دارد. كمترين آن در منطقه يك (8/48 هكتار) و بيشترين آن در منطقه ده (3/1172 هكتار) مي باشد.
2-3-2-4- فيزيوتراپي
در كل شهر در هر 4/378 هكتار يك مركز فيزيوتراپي وجود دارد كه كمترين آن در منطقه يك (5/89 هكتار) و بيشترين آن در منطقه ده (5/1758 هكتار) مي باشد.
4-3-2-4- آزمايشگاه
در كل شهر در هر 7/176 هكتار يك آزمايشگاه وجود دارد كه كمترين آن در منطقه هشت (6/49 هكتار) و بيشترين آن در منطقه شش2/1280 هكتار) مي باشد.
5-3-2-4- بيمارستان
در كل شهر در هر 2/566 هكتار يك بيمارستان وجود دارد كه كمترين در منطقه ثامن(6/106 هكتار) و بيشترين آن در منطقه ده (5/1758 هكتار) مي باشد.
6-3-2-4- داروخانه
در كل شهر در هر 9/61 هكتار يك داروخانه وجود دارد كه كمترين آن در منطقه چهار (4/23 هكتار) و بيشترين آن در منطقه نه (131هكتار) مي باشد.
7-3-2-4- مطب دندانپزشك
در كل شهر در هر 7/102 هكتار مساحت يك مطب دندانپزشك وجود دارد كه كمترين آن در منطقه يك (3/17 هكتار) و بيشترين آن در منطقه هفت (3/1043 هكتار) مي باشد.
8-3-2-4- مطب پزشك
در كل شهر در هر 8/14 هكتار مساحت يك مطب پزشك وجود دارد كه كمترين آن در منطقه يك (1/3 هكتار) و بيشترين آن در منطقه هفت(6/62 هكتار) مي باشد.
همان طور كه گفته شد هر چقدر مقدار شاخص توزيع فضاي كوجكتر باشد سطح برخورداري از امكانات بيشتر خواهد بود و بالعكس. لذا سطح برخورداري امكانات را به تفكيك هر منطقه مي توان به شرح زير خلاصه نمود:
بيشترين سطح برخورداري منطقه يك مربوط به پزشك و كمترين آن مربوط به بيمارستان است.بيشترين سطح برخورداري منطقه دو مربوط به پزشك و كمترين آن مربوط به راديولوژي و فيزيوتراپي است.بيشترين سطح برخورداري منطقه سه مربوط به پزشك و كمترين آن مربوط به شنوايي سنجي است.بيشترين سطح برخورداري منطقه چهار مربوط به پزشك و كمترين آن مربوط به شنوايي سنجي است.بيشترين سطح برخورداري منطقه پنج مربوط به پزشك و كمترين آن مربوط به شنوايي سنجي، راديولوژي و فيزيوتراپي و دندانپزشك (به طور برابر) است.بيشترين سطح برخورداري منطقه شش مربوط به پزشك و كمترين آن مربوط به شنوايي سنجي، فيزيوتراپي، آزمايشگاه و بيمارستان است.بيشترين سطح برخورداري منطقه هفت مربوط به پزشك و كمترين آن مربوط به شنوايي سنجي است.بيشترين سطح برخورداري منطقه هشت مربوط به پزشك و كمترين آن مربوط به بيمارستان است.بيشترين سطح برخورداري منطقه نه مربوط به پزشك و كمترين آن مربوط به شنوايي سنجي است.بيشترين سطح برخورداري منطقه ده مربوط به پزشك و كمترين آن مربوط به شنوايي سنجي است.بيشترين سطح برخورداري منطقه يازده مربوط به پزشك و كمترين آن مربوط به شنوايي سنجي است.بيشترين سطح برخورداري منطقه ثامن مربوط به پزشك و كمترين آن مربوط به شنوايي سنجي، راديولوژي و دندانپزشك است.
همان طور كه قبلاً گفته شد، درجه كمبود نشان دهنده ميزان استحقاق يا نياز مناطق به امكانات است كه با در نظر گرفتن شاخص هاي توزيع جمعيتي و توزيع فضايي برحسب رتبه فاصله شاخص از شهر محاسبه شده است و علامت منفي نشان دهنده وجود كمبود و علامت مثبت نشانه عدم كمبود مي باشد.وضعيت مناطق از لحاظ درجه كمبود امكانات پزشكي و درماني به شرح زير است:
بيشترين درجه كمبود يا نياز به دفتر شنوايي سنجي مربوط به منطقه دو (5-) مي باشد. بيشترين درجه كمبود راديولوژي مربوط به منطقه پنج (8-) مي باشد. بيشترين درجه كمبود فيزيوتراپي مربوط به منطقه پنج و ده (هركدام 5/5-) است. بيشترين درجه كمبود آزمايشگاه مربوط به منطقه شش (5/7-)است. بيشترين درجه كمبود بيمارستان مربوط به منطقه شش (6-) است. بيشترين درجه كمبود داروخانه مربوط به منطقه هفت (5/3-) است. بيشترين درجه كمبود دندانپزشك مربوط به منطقه هفت (8-) است. بيشترين درجه كمبود پزشك مربوط به منطقه پنج و هفت (هر كدام 5/7-) است.
از طرف ديگر در داخل هر منطقه وضعيت كمبود امكانات پزشكي و درماني به شرح زير است:
منطقه يك در هيچ مورد از امكانات كمبود ندارد. در منطقه دو بيشترين كمبود مربوط به شنوايي سنجي و پزشك است. در منطقه سه بيشترين كمبود مربوط به شنوايي سنجي، راديولوژي و آزمايشگاه است. در منطقه چهار بيشترين كمبود مربوط به شنوايي سنجي است. در منطقه پنج بيشترين كمبود مربوط به راديولوژي است. در منطقه شش بيشترين كمبود مربوط به آزمايشگاه است. در منطقه هفت بيشترين كمبود مربوط به دندانپزشكي است. منطقه هشت فاقد كمبود است. در منطقه نه بيشترين كمبود مربوط به آزمايشگاه است. در منطقه ده بيشترين كمبود مربوط به راديولوژي است. در منطقه يازده بيشترين كمبود مربوط به راديولوژي و فيزيوتراپي است. و منطقه ثامن بيشترين كمبود مربوط به راديولوژي است.