شهر بهشت – مسعود حكم‌آبادي؛

بحث ناحيه محوري هميشه يكي از مسائلي بوده كه در كنار ديگر مسائل مهم شهري در رسانه هاي شهري مشهد مطرح بوده و عمدتا هم به عنوان يكي از دستور كارهاي شوراي اسلامي شهر مشهد وجود داشته است. آنچه كه از صحبت هاي مديران شهري بر مي آيد اينجاست كه ناحيه  محوري جهت تسريع در امور اداري شهروندان انجام خواهد گرفت به اين معنا كه در هر محله ناحيه اي از يك منطقه شهرداري تاسيس و به طور جداگانه به مشكلات اهالي محله رسيدگي خواهد كرد. مسئول نواحي شهرداري با نظر مردم و از بين خود آن ها انتخاب مي شود. در همين رابطه براي اطلاع بيشتر از چگونگي اجراي اين طرح گفتگويي انجام داده ايم با چند تن از مديران شهري كه در پي مي خوانيد؛

مدير امور مناطق معاونت اجتماعي:

مديريت شهري بر اساس ناحيه محوري راهبرد اساسي شهرداري است

مدير امور مناطق معاونت فرهنگي اجتماعي شهرداري مشهد در اين باره گفت: برنامه ريزي و مديريت شهري بر اساس مدل «محله محوري» راهبرد اساسي ما در مديريت كلان شهر مشهد مي باشد.

كريمي جمع آوري اطلاعات افزود: ايجاد توافق و همسويي بين علايق متفاوت شهروندان و سازمان هاي مرتبط با توسعه شهري نكته مهمي است كه بايد سرلوحه فعاليت ها بشد.

وي بر تعامل هرچه بيشتر با نهادهاي اجتماعي-مذهبي در سطح نواحي شهر تاكيد كرد و گفت: يكي از مهمترين نهادهاي اجتماعي-ديني «مساجد» است كه بايد ضمن توانمندسازي آن از ظرفيت فوق العاده اين پايگاه فاخر در محلات، به جهت بسترسازي و اجرايي نمودن سياست ها، اهداف موردنظر بهره جست.

يك استاد دانشگاه:

مردم مشهد احساس فقر مي كنند

يك استاد دانشگاه با بيان اينكه هويت شهر را بايد در فضاي شهري، رفتارها، ارتباطها و نگرشهاي انسانها تعريف كرد، افزود: تحقيقات انجام شده نشان مي دهد مردم مشهد با وجود مركز استان بودن اين شهر «احساس فقر» بيشتري نسبت به اغلب كلانشهرهاي ديگر دارند.

حسين بهروان گفت: نتيجه اين ذهنيت، احساس مجرميت نسبي است كه پيامد آن كنشهاي رفتاري همچون خساست، حسود بودن و نديدن موفقيت ديگران است.

به گفته بهروان اين نگرش ذهني سبب مي شود افراد در روابط با فاميل، مردم محله و شهر خود دچار مشكل گردند.

وي با بيان اينكه طبق پژوهشها 80 درصد مسافرت كنندگان به مشهد با انگيزه زيارت به اين شهر سفر مي كنند، گفت: اگر قرار است مشهد شهري خدماتي و گردشگري باشد بايد نقاطي كه توجه كمي به آن شده تقويت شود.

اين استاد جامعه شناس راهكار فراگيري مشاركت همگاني در مديريت شهري را از طريق آموزش دانست و گفت: از دوران كودكي و در جريان عمل اجتماعي كودك با بازي، كم كم ياد مي گيرد در اجتماع چگونه زندگي كند.

يك استاد جامعه شناسي:

احياي محله محوري كليد رسيدن به هويت شهري است

استاد جامعه شناسي دانشگاه فردوسي معتقد است: احياي محله محوري و مفهوم شهروند كليد رسيدن به هويت شهري است و مديريت شهري بدون پرداختن به اين دو هويت موفق نمي شود.

به عقيده محسن نوغاني در تعريف هويت شهري توجه به چهار مقوله قلمرو جغرافيايي، فرهنگي، اجتماعي و تاريخي ضروري است.

وي با اشاره به مفهوم «محله» در ادبيات تاريخي ايران گفت: مفهوم محله با يك عنصر كليدي در تاريخ مشهد است كه مصداق آن محلات قديمي اين شهر مثل سرشور، عيدگاه و... است.

به گفته وي، «محله»، فضاي تعاملي است كه پايه هويت شهري را شكل مي دهد و از دل آن مفهوم شهروند شكل مي گيرد.

به عقيده وي، در حال حاضر قلمروهاي محلي در برابر تقسيم بنديهاي ناحيه اي و اداري شهرداري قرار گرفته، در حالي كه بازسازي هويت محله بايد فارغ از بازسازي اداري و بروكراتيك باشد.

اين جامعه شناس معتقد است: براي رسيدن به هويت شهري و احساس تعلق بايد دو مفهوم محله محوري و شهروندي را در كنار هم جلو برد و خوشبختانه در حوزه «محله محوري» نمادها، بافت، معماري و شخصيتهاي ملي مشترك هنوز باقي مانده است.

وي با مثبت ارزيابي كردن اقدام شوراي شهر مشهد در احياي نامهاي قديمي شهر گفت: اين اقدام يعني بازسازي روحي جمعي مشترك.

با اين حال و با تاكيد قاطع كارشناسان و مديران شهري بر ناحيه محوري اين طور به نظر مي رسد كه شهرداري مشهد بايد اين راه را كه در آن پا گذاشته تا انتها برود. در حال حاضر تنها چند منطقه از شهرداري به طور ناحيه اي تقسيم بندي شده اند كه با استقبال شهروندان هم رو به رو شده. به اين ترتيب دوباره بايد منتظر ماند و ديد كي اين مسئله دوباره در دستور كار شوراي اسلامي شهر قرار مي گيرد.